زمین آمار Geostatistics

مطالعات زمین آماری امکان ایجاد سطحی به هم پیوسته یا نقشه از نقاط نمونه ذخیره شده در یک لایه که بصورت نقطه ای، لایه رستر یا سنتروئید پلی گون می باشد را فراهم می سازد. این نقاط نمونه   می توانند نقاط ارتفاعی، عمق، سطح ایستابی یا سطوح آلودگی باشند (ESRI).

در مشاهدات نقطه ای داده های حاصل از این تحقیق الگوی حقیقی تغییرات را نمی توان ملاحظه نمود و فقط می توان به گروهی از نقاط بسنده نموده و از آنها نمونه برداری نمود.

ارزش یک خاصیت بین نقاط داده ها را می توان فقط با انطباق بعضی مدلهای معقول تغییرات بر ارزشهای نقاط داده ها درون یابی نمود و سپس ارزش آنها را در موقعیت مکانی دلخواه محاسبه کرد. مشکل در روش درونیابی، انتخاب یک الگویی است که برای مجموع داده ها برازنده باشد (بارو، 1376).

مطالعات زمین آماری این امکان را به ما می دهد تا نقشه های ایجاد شده بوسیله شیوه های مختلف  ایجاد سطوح را با یکدیگر مقایسه و دقیق ترین شیوه را بر اساس Cross-validation statistics  انتخاب نماییم. زمین آمار یکی از شیوه های پیشرفته جهت انجام درونیابی (Interpolation) کیفی منابع آبهای زیرزمینی می باشد که به دو صورت پراکندگی مکانی (Spatial) و زمانی (Temporal) مورد بررسی قرار می گیرد. در تحقیقی که اخیراً و در دشت اردکان-یزد صورت گرفته است، شیوه های Kriging، IDW و Cokriging برای نیل به مقصود فوق الذکر مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از نرمالیزاسیون (Normalization) اطلاعات، واریوگرامها ترسیم شده و برای انتخاب مدل مناسب برای فیت نمودن واریوگرامهای آزمایشی، RSS  های کمتر مورد استفاده قرار گرفتند. اطلاعات اولیه که از 73 حلقه چاه دردشت اردکان- یزد مورد بررسی قرار گرفته بودند،  پس از استفاده از Cross-validation و RMSE نشان دهنده مزیت شیوه های Kriging و Cokriging نسبت به شیوه IDW می باشند. در کوکرایگینگ نیز یک پارامتر به عنوان متغیر کمکی که بیشترین انطباق با متغیر هدف را داشته باشد، انتخاب گردید و سرانجام نقشه حاصله با ترکیبی از شیوه های کوکرایگینگ و GIS ترسیم گردید (Taghizadeh Mehrjardi.2008).

در تحقیقی که بوسیله سفری (safari,2002) انجام شد تا با استفاده از کرایگینگ حضور آب زیرزمینی در دشت چمچمال در غرب ایران تخمین زده شده و پیش بینی گردد، نتایج نشان دهنده این موضوع می باشد که شیوه مناسب زمین آماری برای تخمین یک متغیر با توجه به نوع متغیر و فاکتورهای محلی که بر روی آن تاثیر می گذارند، قابل تعمیم به دیگر متغیرها نمی باشد.

 

هیدروژئوشیمی Groundwater Chemistry

شیمی منابع آبهای زیرزمینی به ما کمک می کند تا:

• به روابط بین آب زیرزمینی و لایه ها و سازندهای آبدار پی ببریم.

·         مطالعه شیمی آبهای زیرزمینی راهگشای درک تاریخچه زمین شناسی لایه های آبدار بوده و برخی از نشانه های تغذیه، سرعت و جهت جریان مربوط به الگوهای جریان و ذخیره این منابع را در اختیار ما می گذارد. (Asghari Moghaddam et all, 2006)

• به منشاء منابع آب زیرزمینی پی ببریم.
• به نحوه تکامل هیدروژئوشیمیایی منابع آبی پی ببریم.
• کیفیت منابع آبی را مشخص نموده و با استانداردهای مختلف مقایسه نمائیم.