در تحقیقی که بوسیله جکسون و دیگران در سال 1381 منتشر گردید (Jackson et al, 2002)، به منظور حل یکی از پیچیده ترین معماهای زمین ساختی دنیا یعنی تغییر شکل و نیروهای موثر در تغییر شکل حوزه کاسپین جنوبی و حاشیه آن از مطالعه و بررسی بر روی گسلهای سطحی، فوکال مکانیسم زمین لرزه های نواحی تحت فشار استفاده گردید. هر چند که رسوبات پوشاننده داخل حوضه بوسیله چین های متعددی تغییر شکل یافته و از پی صلب خود بوسیله گلهای شدیداً تحت فشار قرار گرفته،  جدا شده اند، فقدان زلزله های داخل حوزه نشانگرعملکرد صلب حوزه می باشد. حوضه شامل سکانس رسوبی می باشد که که تقریباً 20 کیلومتر ضخامت داشته و در زیر آن یک پی سنگ قرار دارد که سرعت امواج در این پی سنگ بالا می باشد. ضخامت حوضه رسوبی مذکور در قسمتهای مرکزی کمتر از حاشیه ها می باشد. پی سنگ صفحه کاسپین جنوبی یا پوسته ای اقیانوسی است که بصورتی غیر متعارف ضخیم گشته یا اینکه پوسته ای قاره ای  است که نازک شده و سرعت امواج در آن بالا است. صفحه کاسپین جنوبی بوسیله کمربندهای زمین لرزه فعال از هر سو احاطه شده است. زلزله های عمیق تر از 30 کیلومتر در کپه داغ، البرز و تالش که درمرز شمالشرقی، جنوب و غرب حوزه قرار دارند، گزارش نگردیده است اما زمین لرزه های واقع در آپشرون- بالخان که در مرز شمالی حوضه قرار دارند دارای اعماق بیش از 80 کیلومتر می باشند و زمین لرزه ای که عمق کمتر از 30 کیلومتر داشته باشد، تایید و گزارش نگردیده است. این زمین لرزه های عمیق تر را می توان بعنوان نشانه ای برای فرورانش صفحه کاسپین جنوبی به زیر کاسپین مرکزی قلمداد نمود. این فرایند زلزله خیزی به نظر می رسد که در سطوح کم عمق اتفاق بیفتد. هر چند کوتاه شدگی مایل در بسیاری از نواحی به گسل معکوس و امتداد لغز خالص تفکیک می شود، اما مجموعه های راست گرد و چپ گرد در کپه داغ و البرز شرقی بیانگر این موضوع می باشد که صفحه کاسپین جنوبی مجموعه ای است که هم نسبت به صفحه اوراسیا و هم نسبت به صفحه ایران مرکزی به سوی غرب در حال حرکت می باشد. این حرکت موجب افزایش حرکت تراستی حوضه کاسپین جنوبی به سمت مغرب و به زیر کوههای تالش (در کشورهای ایران و آذربایجان) می شود. که میزان فعلی این حرکت  در حدود mm yr−1 17-13 به سوی جنوبغربی نسبت به ایران و      mm yr−1  10-8 نسبت به صفحه اوراسیا در جهت شمالغرب یا شمال شمالغرب (NNW) حدس زده شده است. تصور بر این است که این حرکات جدید بوده و احتمالاً در پلیوسن        (3-5 Ma) شروع گردیده اند. صفحه کاسپین جنوبی نهایتاً در نتیجه Underthrusting تخریب خواهد شد و وضعیت فعلی آن شاید بیانگر حالتی باشد که بینابین حالت شرق مدیترانه و قطعه فعال لرزه خیز در زیر کوههای هندوکوش باشد.(Jackson et al, 2002)

در حال حاضر سطح دریای خزر پایین تر از سطح دریاهای آزاد می باشد بطوریکه بر اساس آمار سال 2000 میلادی سطح دریای خزر   masl  36/26-  با سطح دریای آزاد فاصله داشته است.